Je naaste liefhebben zoals de barmhartige Samaritaan

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan gaat over het liefhebben van je naaste. Maar wie is je naaste eigenlijk?

Geschreven door Kathryn Albig
Je naaste liefhebben zoals de barmhartige Samaritaan

De barmhartige Samaritaan: Heb je naaste lief

Jezus leert ons dat het liefhebben van je naaste heel belangrijk is. In feite is het na het liefhebben van God het belangrijkste (Mattheus 22;37-39).

“’Maar hij wilde zichzelf rechtvaardigen en zei tegen Jezus: Wie is mijn naaste?
Jezus antwoordde en zei: Een man ging van Jeruzalem naar Jericho en viel in de handen van rovers, die hem de kleren uittrokken, hem daarbij slagen toedienden en hem bij hun vertrek halfdood lieten liggen.
Toevallig kwam er een priester langs diezelfde weg, en toen hij hem zag, ging hij aan de overkant voorbij.
Evenzo ging ook een Leviet, toen hij op die plek kwam en hem zag, aan de overkant voorbij.   Maar een Samaritaan die op reis was, kwam in zijn buurt, en toen hij hem zag, was hij met innerlijke ontferming bewogen.
En hij ging naar hem toe, verbond zijn wonden en goot er olie en wijn op. Hij tilde hem op zijn eigen rijdier, bracht hem naar een herberg…
Wie van deze drie denkt u dat de naaste geweest is van hem die in handen van de rovers gevallen was?
En hij zei: Degene die hem barmhartigheid bewezen heeft. Jezus zei tegen hem: Ga heen en doet u evenzo
.’”
Lukas 10:29-37

Wie is mijn naaste?

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan laat ons zien dat een ware naaste  niets te maken heeft met de relatie die we met die persoon hebben. Mijn naaste is iedereen die ik in mijn leven tegenkom. Als discipel zou iedereen die ik ontmoet de liefde van Christus in mij moeten kunnen proeven, zodat Hij door mij kan worden geprezen. “Een nieuw gebod geef Ik u, namelijk dat u elkaar liefhebt; zoals Ik u liefgehad heb, moet u ook elkaar liefhebben. Hierdoor zullen allen inzien dat u Mijn discipelen bent: als u liefde onder elkaar hebt.” Johannes 13:34-35.

Zowel een priester als een Leviet liepen door en kozen ervoor om niet te helpen. Deze mannen zouden waarschijnlijk zeggen dat ze alle geboden onderhielden, inclusief het liefhebben van je naaste. Maar op het moment dat hun medemens in nood was en niemand kon zien dat zij een goede daad verrichtten schoot hun liefde tekort. Ware liefde is iets anders als het doen van goede daden om een goed geweten te hebben . De Samaritaan was de ware naaste omdat hij barmhartigheid en mededogen toonde, ook al had hij hier niets  te winnen.

Als Samaritaan, deel van een volk dat door de Joden werd veracht, kon hij gemakkelijk denken dat hij geen enkele verplichting had om te stoppen en te helpen. Je zou zelfs kunnen zeggen dat hem niets verweten kon worden  als hij gewoon  was doorgelopen, net zoals de Leviet en de priester. Maar hij stopte wel, en hij overtrof alle verwachtingen door de manier waarop hij hielp. Dat was echte liefde en onbaatzuchtigheid.

Zo is “een barmhartige Samaritaan” een uitdrukking geworden voor iemand die helpt  in tijden van nood. Maar een tijd van nood is lang niet altijd een dramatische gebeurtenis. Iemands tijd van nood kan ook zijn dat hij geduld, mededogen of zachtmoedigheid nodig heeft in plaats van irritatie, ruwheid of harde woorden.

Toen Jezus de menigte zag, werd Hij met ontferming over hen bewogen (Mattheus 9:36). Word ik met ontferming bewogen over mijn medemensen?  Of laat ik hun eigenaardigheden, hun gewoonten, hun zwakheden en zelfs hun zonde, een aanstoot voor mij worden? Verhard ik mijn hart naar anderen, en denk ik in mijn trots en hoogmoed dat ik beter ben dan zij? Schrijf ik ze af, of heb ik eisen naar hen over hoe ze zouden moeten zijn opdat ik ze kan liefhebben? Of acht ik hen hoger dan mijzelf, zodat ik een dienaar van allen kan worden? (Filippenzen 2:3, Markus 9:35).

Heb uw naaste lief als uzelf

Heb uw naaste lief als uzelf” is het gebod.

Dit kan mijn bedoeling zijn, maar dan kom ik tegen wat Paulus schrijft in de Romeinenbrief: als ik het goede wil doen, is het kwade bij mij aanwezig. Ik vind dingen als egoïsme, jaloezie,  trots, ongeduld, bitterheid. Maar dat betekent nog niet dat ik aan deze dingen  hoef toe te geven! Dat betekent dat ik de perfecte gelegenheid heb om deze lusten te bestrijden en de verleiding om eraan toe te geven te weerstaan, zodat de vrucht van de Geest kan toenemen in mijn leven. Als ik in de Geest wandel en niet toegeef aan de lusten die opkomen vanuit het vlees, groei ik in de deugden, waardoor ik mijn naaste kan liefhebben: oprechte liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw,  zachtheid, zelfbeheersing.

“Heb uw naaste lief als uzelf.” Hoe vaak ben ik gevallen, heb ik fouten gemaakt of iets gezegd of gedaan waar ik later spijt van had? Als ik het moeilijk heb, wanneer ik mededogen, genade en goedheid nodig heb, hoop ik dan niet dat anderen me zullen dragen en ondersteunen? Heeft Jezus mijn zwakheden niet verdragen? Heeft Hij me niet kans na kans na kans gegeven? “Heb elkaar lief zoals Ik u heb liefgehad!” Ik moet gehoorzaam zijn aan Jezus’ gebod: En zoals u wilt dat de mensen u doen, doet u hun ook zo.” Lukas 6:31

Dit is de vorm van liefde waarover Paulus aan de Corinthiërs schreef. Liefde die lankmoedig en vriendelijk is. Liefde die niet jaloers is, niet pronkt, niet gewichtig doet, niet ongepast handelt, niet haar eigen belang zoekt, niet verbitterd wordt, geen kwaad denkt. Liefde die alles verdraagt, alles gelooft, alles hoopt, alles doorstaat en nooit vergaat (1 Corinthiërs 13-4-8). Deze vorm van liefde komt niet vanzelf. Mijn eigen ego moet worden afgebroken om deze liefde te verkrijgen die nooit vergaat. En dat kan ik niet bereiken door eigen kracht. Ik heb hulp, genade en kracht van boven nodig. En met die kracht kan ik liefde krijgen die onoverwinnelijk is.

Dat betekent niet dat de ander altijd in zijn recht staat. Maar niets van wat een ander doet zou me uit de liefde moeten brengen. Dan kan ik mensen helpen, bemoedigen, aansporen en stimuleren om het goede te doen.

De barmhartige Samaritaan was “degene die barmhartigheid bewees.” Ik kan in al mijn ontmoetingen en relaties in deze geest van de barmhartige Samaritaan zijn. Dat is waarachtig Christendom.

Misschien ben je ook geïnteresseerd in de onderstaande artikelen:

Download gratis e-book

Christen zijn, wat is dat?

Geschreven door Elias Aslaksen

Christen zijn is een veel dieper leven dan alleen te vragen of Jezus in je hart komt en te geloven in vergeving van zonden. Het is een leven in ontwikkeling en groei in de dingen die van Christus iszijn Dit boekje presenteert op een heldere en eenvoudige wijze de fundamenten van een leven als christen.