Ga naar de inhoud

Wat is het geweten? Hoe kan ik schuldgevoelens aanpakken?

Hoe weet ik zeker wat goed en slecht is? Wat moet ik doen met gevoelens van schuld?

Wat is het geweten?

We hebben allemaal een aangeboren besef van goed en kwaad meegekregen, een “stem van binnen” die alle gedachten, woorden en daden beoordeelt. Die “innerlijke stem” is het geweten, het zegt mij wat moreel gezien goed is of slecht.

Maar het geweten is niet iets onveranderlijks. Het wordt gevormd en ontwikkelt zich door de omgeving, door ervaringen en begrip. Daarom hebben alle mensen een verschillend geweten, en het kan nooit worden gebruikt als “hoogste gezag”.

Een rein geweten

Toch is het hebben van een rein geweten de minimale eis om vrede te hebben met God. Nooit, onder geen enkele voorwaarde, moet ik iets tegen mijn geweten in doen, want dat is hetzelfde als bewust zondigen. Een rein geweten hebben, dat betekent dat ik leef in overeenstemming met het licht (het begrip) dat ik heb.

Als ik bewust heb gezondigd moet ik God, en indien nodig mensen, om vergeving vragen Voordat ik in mijn geestelijk leven voortgang kan krijgen moet ik die verhoudingen in orde brengen.

Een overgevoelig geweten

Het komt regelmatig voor dat mensen zich schuldig blijven voelen, zelfs na vergeving van zonden te hebben ontvangen. Satan, de verzoeker, kan mij blijven aanklagen voor dingen die ik in het verleden heb gedaan, of omdat ik word verzocht. Dan moet ik hem weerstaan, vast in het geloof, want Jezus heeft mijn schuld weggewassen. Ik moet mij afkeren van de zonde om totaal vrij te kunnen worden van schuldgevoel.

Ik kan mij ook schuldig voelen door een overgevoelig en zwak geweten, dat me aanklaagt voor van alles en nog wat, dat niets met het dienen van God te maken heeft. Ik kan bezig zijn met uiterlijke dingen die ik als goed of slecht beschouw, zonder Gods wil in dat alles te zien. Dit kan ertoe leiden dat ik anderen veroordeel of me met hun zaken bemoei, terwijl zij mogelijk handelen met een volmaakt rein geweten, in overeenstemming met het begrip dat zij hebben. Ook kan ik me schuldig voelen door de mening van anderen over iets wat ik heb gezegd of gedaan. Satan, de aanklager, probeert deze gelegenheid te gebruiken om mij in vertwijfeling te brengen over mijzelf, of om mij te vervullen met aanklachten jegens anderen.

Als het mijn wil is God te dienen, helpt Hij mij, en leidt Hij mijn geweten in de goede richting. Gods Woord zegt duidelijk wat zijn wil is, en ik kan bidden om de Heilige Geest, de Helper, om mij te leiden en mij een helder begrip te geven.

Een beschadigd geweten

Als ik op één of meer gebieden in mijn leven hard en ongevoelig word, en keer op keer willens en wetens tegen mijn geweten in handel, kan het eindigen in een beschadigd geweten. Door herhaalde ongehoorzaamheid wordt het geweten als het ware “uitgezet” op deze gebieden, met als gevolg dat ik zonder een schuldgevoel te krijgen van alles kan doen waarvan ik weet dat het verkeerd is. Dat is natuurlijk een levensgevaarlijke toestand – het loon van de zonde is onveranderd, zelfs als ik het kwaad er niet meer van inzie.

Als ik mij echter met heel mijn hart bekeer, God ga dienen en zijn wil ga doen, zullen die gebieden voor mij duidelijk worden. Dan moet ik de strijd tegen de zonde opnemen en mijn zaken in orde brengen. Er staat dat ik moet oogsten wat ik gezaaid heb, en die oogst kan pijnlijk zijn en zwaar om te dragen, maar door gehoorzaamheid en volharding kan ik genezen worden.

Mijn behoud en een geweten in ontwikkeling

Paulus schreef dat hij zich niet bewust was van enig kwaad wat hij gedaan kon hebben, maar daardoor was hij nog niet gerechtvaardigd. (1 Korintiërs 4:4) Hij had een rein geweten, maar hij wist dat er gebieden in zijn leven waren die niet geheel in het licht waren. Hij wist dat om volkomen behouden te worden meer nodig was dan een rein geweten.

Als ik Gods wil doen wil, verlicht de Heilige Geest gebieden in mijn leven, waar mijn geweten niet gevoelig genoeg is om te reageren. De Geest wijst mij op de zonde in mijn vlees (mijn menselijke natuur), en dat is een veel groter terrein dan alleen de zichtbare zonde. Als ik aan de Geest gehoorzaam ben en mij door Hem laat leiden, ontwikkelt mijn geweten zich en zal het zich tenslotte over een groter gebied uitstrekken.

1

Wat is zonde?

We weten dat we allemaal zondaars zijn en verlost moeten worden van onze zonde. Maar wat is de definitie van zonde?

Lees meer
2

Vergeving van zonden

De vergeving van zonden is een van de grootst mogelijke geschenken. Het is het begin van het leven als christen, een van de resultaten van het werk van Jezus. Wat houdt vergeving van zonden in, hoe ontvangen we het en wat gebeurt er daarna?

Lees meer
3

Wat is het geweten? Hoe kan ik schuldgevoelens aanpakken?

Hoe weet ik zeker wat goed en slecht is? Wat moet ik doen met gevoelens van schuld?

Lees meer
4

Wat is het verschil tussen zonde hebben en zonde doen?

Johannes schrijft dat we allemaal zonde hebben, maar dat zij die zonde doen God niet hebben gezien of gekend. (1 Johannes 1:8; 1 Johannes 3:6) Wat is het verschil?

Lees meer
5

Wat is het verschil tussen verzoeking en zonde?

Is er eigenlijk enig verschil tussen verzocht worden en zondigen?

Lees meer
6

Hoe kan ik overwinnen over de zonde?

In Gods woord staat geschreven dat je “meer dan overwinnaar” over de zonde kunt zijn. Maar hoe?

Lees meer
Volg ons